The European Conference on African Studies (ECAS) 2017 – report by Tanja Hendriks

(Voor het Nederlandse verslag > scroll naar beneden)

The seventh edition of the European Conference on African Studies (ECAS) took place from June 28 to July 2 2017.[1] This conference is organized every two years by an African Studies Centre that is a member of the Research Network of African Studies Centres in Europe (AEGIS). By bringing together so many Africanists in one place, AEGIS hopes to improve, deepen and facilitate knowledge exchanges between Africanists; and the conference definitely accomplished this! A whopping 1600 Africanists traveled to Basel, a beautiful city in Switzerland, where the Centre for African Studies Basel and the Swiss Society for African Studies warmly welcomed us. Most conference participants were easily recognizable in the streets of Basel: not only did many of them wear African jewelry or African clothing, everybody was equipped with an identical black and orange ‘ECAS 2017’ bag and an orange key cord. This recognizability made it easy to engage in conversations with fellow Africanists and sometimes you suddenly found yourself talking to someone whose book(s) you have read, while at other times you learned about new topics and innovative research methodologies from someone whom you had never heard of before.

[2]The theme of ECAS 2017 was Urban Africa – Urban Africans: New encounters of the rural and the urban. This broad theme shaped the 204 thematic panels that were held during the three days, but the 1046 papers presented in these panels illustrated that there are many different ways to approach and consider this theme. Next to these thematic panels and papers, the conference included 13 movie screenings, 13 meetings about (new) research collaborations/topics, 18 book launches and 10 roundtable discussions. Parallel to all of this, there was also an Arts and Culture programme, which allowed one to visit the music festival ‘Kongo am Rhein’, take a guided tour walking through Basel or enjoy a South African Jazz concert. Since most people do not attend a conference for the academic activities only, this additional (evening)programme offered a great possibility to see old friends – or to meet new ones. The daily lunch- and coffee breaks of course also allowed for this, as did the (informal) drinks at the end of the day.

Considering all the above mentioned things that conference participants could engage in, it is understandable that every ECAS participant has experienced a totally different conference. Over the course of three days, every participant could attend 9 panels, but there were so many panels to choose from! The only thing that everybody (or at least, most participants) experienced collectively, was the plenary sessions: four keynote lectures. The first, called the Carl Schlettwein lecture[3], was held by Professor Mirjam de Bruijn, from the African Studies Centre and Leiden University. During her lecture, entitled Digitalization in the field of African Studies, she emphasized that digitalization invites scholars to co-create knowledge because informants are able to respond (much quicker) and engage in debates about (and within!) academia, but that this does not mean that power relations and hierarchies disappear. In addition, the ‘digital divide’ persists: not everyone has access to the technologies that allow one to participate, for example online. Many participants stayed around after the lecture to have a drink and discuss the new possibilities and future research ideas informed by (the use of) technologies and digitalization processes.

The second keynote, the Lugard lecture[4], was given by Elísio Macamo, Professor in African Studies and director of the African Studies Centre in Basel. His lecture, entitled Urbane Scholarship: Studying Africa, Understanding the World, focused on the importance of reflection and awareness about knowledge, knowledge production, knowledge hierarchies and the way(s) in which academics – especially Africanists – ‘do science’. Among many other things, he mentioned the importance of acknowledging someone like Frederick Lugard – a colonial administrator – as an ancestor who provides him (Elísio) with the possibility to critique, stand on his (Lugard) shoulders and take responsibilities for the choices that he makes today. This, precisely because of these entanglements of the discipline of African Studies with our shared dark past. Elísio thus discussed a tension that profoundly shapes the ways in which scholars practice African Studies today.

The third keynote lecture, entitled Urban Africa, Urban Africans: Binds, Boundaries and Belonging, was given by Joyce Nyairo, an independent researcher. She elaborated on street children in Eldoret (Kenya) and the ways in which they manage to connect (to each other) by making use of rituals and specific ways of engaging in particular relationships. They exclude and create differences between different groups of street children yet at the same time their interactions mirror the ways in which other Kenyans relate to each other. Joyce argued that it would be good to learn from the ways in which street children relate and create groups because this seems to be a much more inclusive process than in the rest of Kenyan society, of which they themselves also form part. The fourth and last keynote was given by Professor Edgar Pieterse, director of the African Centre for Cities in Capetown. His lecture, entitled The Politics of Governing African Urban Space, dealt with the ways in which urban governance can become more inclusive and sustainable. He urged us to use our imagination in an attempt to collectively conceive of the kinds of cities in which we would want to live and which innovations are subsequently needed in order to actually create these kind of cities.

As the topics of the plenary sessions already show: the conference dealt with a wide range of topics, all related to the urban and African Studies. Thinking about these theme’s with so many Africanists at once, was a very inspiring and enjoyable experience! There was enough time to meet people and exchange ideas during the delicious lunches and convivial drinks – not to mention all the productive discussion and debates that took place during each of the panels.

If, after reading this short report on the ECAS conference, you have begun to feel sad because you were not able to attend this year, do not despair! As a matter of fact, the theme for the next ECAS gathering was already announced, in a very festive way, by the future organizing committee from the Centre of African Studies in Edinburgh, Scotland. Accompanied by loud bagpipe music, it was presented that the theme will be Connections & Disruptions. So don’t forget to block 12 – 14 June 2019 in your schedule and join us for ECAS 8 in Edinburgh!                

[1] Official ECAS website: https://ecas2017.ch

[2] For the complete programme book, please download https://ecas2017.ch/documents/ECAS2017_Programme_Book.pdf

[3] Carl Schlettwein was a collector, with a special interest in South Africa and Namibia. In his later days he became the director of the Basler Afrika Bibliographien in Switzerland. Hij passed away in 2005. http://en.carlschlettweinstiftung.ch/home/ueber-uns-1/geschichte

[4] Sir Frederick Lugard was a British soldier, a mercenary, an explorer of Africa and he participated actively in the colonial regime, among others as a governor in present-day Nigeria. https://en.wikipedia.org/wiki/Frederick_Lugard,_1st_Baron_Lugard

Verslag van European Conference on African Studies (ECAS) 2017

Door Tanja Hendriks (NVAS secretaris)

Van 28 juni tot 2 juli 2017 vond alweer de zevende editie van de European Conference on African Studies (ECAS) plaats.[1] Deze conferentie wordt elke twee jaar georganiseerd door een Afrika Studiecentrum aangesloten bij het Research Network of African Studies Centres in Europe (AEGIS). Door het bijeenbrengen van vele Afrikanisten op één plek, hoopt AEGIS de kennisuitwisseling tussen Afrikanisten te verbeteren, verdiepen en faciliteren; iets dat dit jaar op de conferentie zeker is gelukt! Maar liefst 1600 Afrikanisten reisden af naar Basel, een prachtige stad in Zwitserland, waar het Centre for African Studies Basel en de Swiss Society for African Studies ons hartelijk verwelkomden. De meeste deelnemers aan de conferentie waren goed herkenbaar in het straatbeeld van Basel: niet alleen droegen velen Afrikaanse sieraden of Afrikaanse kleding, iedereen was ook uitgerust met een zwart-oranje ‘ECAS 2017’ tas en een oranje key cord. Deze herkenbaarheid maakte het makkelijk om met mede-Afrikanisten in gesprek te raken, waardoor je soms ineens bleek te praten met iemand waar je (meerdere) boeken van gelezen hebt, terwijl je tijdens andere gesprekken juist hele nieuwe studiegebieden of onderzoeksmethodologie ontdekte.

[2]Het thema van ECAS 2017 was Urban Africa – Urban Africans: New encounters of the rural and the urban. Dit brede thema gaf richting aan de 204 thematische panels die gedurende de drie dagen gehouden werden, maar de 1046 gepresenteerde artikelen illustreerden dat er vele verschillende manieren bestaan van waaruit naar dit thema gekeken kan worden. Naast de thematische panels en papers, werden er 13 films vertoond, 13 vergaderingen gehouden over (nieuwe) onderzoekssamenwerkingen, 18 boeken gelanceerd en ook nog 10 rondetafelgesprekken georganiseerd. Parallel aan dit alles was tevens een Arts and Culture programma opgezet, waardoor je bijvoorbeeld naar het festival ‘Kongo am Rhein’ kon gaan, aan een wandeltour door Basel kon deelnemen of een Zuid-Afrikaans Jazz concert kon bijwonen. Aangezien velen niet alleen voor de academische activiteiten naar een conferentie komen, bood dit aanvullende (avond)programma een mooie gelegenheid om oude vrienden te zien – en nieuwe vrienden te leren kennen. Voor dit laatste was uiteraard ook tijd tijdens de dagelijkse lunch- en koffiepauzes en bij de (informele) borrels aan het einde van de dag.

Gezien het grote aanbod aan interessante en leuke dingen, is het begrijpelijk dat iedereen die naar ECAS is geweest, een totaal verschillende conferentie heeft meegemaakt en ervaren. Iedere deelnemer kon, verspreid over de drie dagen, aan 9 panelsessies deelnemen, maar de keuze was reuze! Het enige wat de meeste deelnemers wel allemaal hebben bijgewoond, zijn dan ook de plenaire sessies: de 4 keynote lezingen. De eerste hiervan, de Carl Schlettwein lezing[3], werd gehouden door Professor Mirjam de Bruijn, werkzaam bij Universiteit Leiden. Het onderwerp van haar lezing was Digitalisation and the field of African Studies, waarbij ze benadrukte dat digitalisering uitnodigt tot meer co-creatie van kennis, omdat informanten (sneller) kunnen reageren op en deelnemen aan debatten over (en in!) de academie, maar dat digitalisering niet betekent dat machtsrelaties en hiërarchieën verdwijnen. Ook is er nog steeds sprake van de zogeheten ‘digital divide’: niet iedereen heeft toegang tot de technologie die toegang tot – bijvoorbeeld – het internet verschaft. Na afloop van de lezing werd er bij de borrel nog lang nagepraat over de nieuwe mogelijkheden die technologieën brengen en vele ideeën voor toekomstig onderzoek passeerden de revue!

De tweede keynote lezing, de Lugard lezing[4], werd gegeven door Elísio Macamo, Professor in de Afrikanistiek en directeur van het Afrika Studiecentrum in Basel. Zijn lezing, met de titel Urbane Scholarship: Studying Africa, Understanding the World, ging over het belang van reflectie en bewustzijn over kennis, kennis creatie, kennishiërarchieën en de manier(en) waarop academici – in het bijzonder Afrikanisten – wetenschap beoefenen. Zo besprak hij bijvoorbeeld het belang van het erkennen van iemand als Frederick Lugard – een koloniaal – als een voorouder die hem (Elísio) de gelegenheid geeft om kritiek te leveren, op zijn schouders te gaan staan en verantwoordelijkheid te nemen voor de keuzes die hij (Elísio) heden ten dage maakt, juist ook in het licht van deze donkere geschiedenis. Met deze analyse – en de vele anderen waar hij bij stilstond – besprak Elísio een spanningsveld dat zeer vormend is voor de manier waarop Afrikanistiek op dit moment in de academie beoefend wordt.

De derde keynote lezing, met de titel Urban Africa, Urban Africans: Binds, Boundaries and Belonging, werd gegeven door Joyce Nyairo, een onafhankelijke onderzoeker. Zij sprak over straatkinderen in Eldoret (Kenia) en de manieren waarop zij zich aan elkaar weten te (ver)binden door middel van rituelen en specifieke manieren van het aangaan van relaties. Zo stellen zij ook grenzen, creëren ze verschillen tussen verschillende groepen straatkinderen en tegelijkertijd weerspiegelen hun interacties de manier waarop Kenianen die niet op straat leven met elkaar omgaan. Joyce beargumenteerde dat het goed zou zijn om te leren van de manieren waarop straatkinderen groepen creëren omdat dit inclusiever lijkt plaats te vinden dan in de rest van de Keniaanse samenleving, waar zij zelf ook wezenlijk onderdeel van uitmaken. De vierde en laatste plenaire lezing werd gegeven door Professor Edgar Pieterse, de directeur van het African Centre for Cities in Kaapstad. Zijn lezing, getiteld The Politics of Governing African Urban Space, behandelde manieren waarop het bestuur van steden inclusiever en duurzamer zou kunnen plaatsvinden. Hij riep hierbij op tot het gebruik van onze verbeelding in een poging collectief te gaan nadenken over het soort steden waarin wij zouden willen leven en welke innovaties er nodig zijn om dit soort steden vervolgens te creëren.

Zoals enkel de onderwerpen van de plenaire lezingen al laten zien: de conferentie besloeg een groot scala aan onderwerpen, allemaal gerelateerd aan stedelijkheid en afrikanistiek. Om over deze thema’s na te denken met zoveel Afrikanisten bij elkaar, was ontzettend leuk en inspirerend! Gedurende de heerlijke lunches en gezellige borrels was er genoeg tijd om mensen te leren kennen en van gedachten te wisselen – om nog maar te zwijgen over alle discussies die in de afzonderlijke panels zijn gevoerd.

Mocht je door dit verhaal helemaal enthousiast zijn geworden, treur dan niet als je de ECAS dit jaar gemist hebt! Tijdens de conferentie werd namelijk ook het thema voor de volgende samenkomst aangekondigd. Dit gebeurde, zeer feestelijk, onder begeleiding van een doedelzak aangezien ECAS 8 in 2019 georganiseerd zal worden door het Centre of African Studies in Edinburgh, Schotland. Het thema zal zijn: Connections & Disruptions. Schrijf dus vast in je agenda: 12 – 14 juni 2019, ECAS 8 in Edinburgh!

[1] De officiële website: https://ecas2017.ch

[2] Voor het complete programmaboek: https://ecas2017.ch/documents/ECAS2017_Programme_Book.pdf

[3] Carl Schlettwein was een verzamelaar, met bijzonder veel interesse in Zuid-Afrika en Namibië. In zijn latere leven was hij onder andere directeur van de Basler Afrika Bibliographien in Zwitserland. Hij overleed in 2005. http://en.carlschlettweinstiftung.ch/home/ueber-uns-1/geschichte

[4] Sir Frederick Lugard was een Britse soldaat, huurling, ontdekkingsreiziger in Afrika en actief onderdeel van het koloniale regime als gouverneur, onder andere in Nigeria. https://en.wikipedia.org/wiki/Frederick_Lugard,_1st_Baron_Lugard#Governor_of_Nigeria